شوشتر، نگینی تاریخی در خوزستان، این‌بار نه فقط با سازه‌های آبی شکوهمندش، که با اراده جمعی ساکنانش برای حفاظت از میراث خود در صدر خبرهاست. مردم این شهر با راه‌اندازی کارزاری مردمی، خواستار ثبت جهانی «بافت تاریخی» شهر خود هستند تا گامی بلند در راستای صیانت از هویت کهنشان بردارند.
به گزارش ایتنا / تور نیوز ؛ شوشتر، شهری باستانی با پیشینه‌ای چند هزارساله که شهرت جهانی آن مرهون شاهکارهای مهندسی و سازه‌های آبی بی‌نظیرش است. نکته قابل تأمل در پرونده میراث جهانی این شهر، پراکندگی آثار است؛ به طوری که ۱۳ بنای ثبت‌شده (از جمله مسجد جامع در پرونده مساجد و کاروانسرای افضل در پرونده کاروانسراها) در گستره جزیره‌ای به طول ۲۵۰۰ و عرض ۱۳۰۰ متر پراکنده‌اند. همین پراکندگی، ضرورت نگاهی فراگیر به کل بافت تاریخی شهر را برای مردم و فعالان محلی آشکار ساخته است.
بر این اساس، مردم شوشتر با همراهی فعالان مدنی و گردشگری، کارزاری را برای درخواست ثبت جهانی بافت تاریخی شهر به راه انداخته‌اند. آنها بر این باورند که ثبت جهانی این بافت، نه تنها نظارت و حفاظت یکپارچه‌تری را به همراه می‌آورد، بلکه زمینه‌ساز صیانت از دیگر آثار شهر نیز خواهد شد. یکی از فاکتورهای کلیدی یونسکو برای ثبت، ارتباط زنده و مستمر مردم با میراث است و شوشتر در این زمینه نمونه‌ای درخشان محسوب می‌شود؛ چرا که ساکنان آن به‌طور فعال در همان بافت تاریخی زندگی می‌کنند و خود خالقان، حافظان و بهره‌برداران اصلی این میراث به شمار می‌روند.
نکته متمایز و حائز اهمیت در شوشتر، همراهی خودجوش و آگاهانه عموم مردم برای حفظ و ثبت آثار تاریخی است. برخلاف بسیاری از شهرها که نیازمند تسهیلگری و آموزش‌های گسترده در این زمینه هستند، مردم شوشتر — به پشتوانه فعالیت گروه‌های مردمی و کنشگرانی مانند روزبه سلمان — به طور طبیعی خواستار توسعه گردشگری پایدار و حفاظت از میراث فرهنگی خود هستند. این آگاهی و مطالبه جمعی، مسیر توسعه پایدار را برای شوشتر هموارتر می‌سازد؛ چرا که وقتی جامعه محلی، خود حافظ و خواهان میراثش باشد، روند توسعه و حفاظت از اصالت و پایداری عمیق‌تری برخوردار خواهد بود.
در همین راستا و در جریان بازدید اخیر اصحاب رسانه از شوشتر، از طوماری امضاشده توسط شهروندان در حمایت از درخواست ثبت جهانی بافت تاریخی این شهر رونمایی شد. این اقدام نمادین، نشان‌دهنده عزم جمعی برای گذار از ثبت پراکنده آثار، به سمت حفاظت یکپارچه از کلیت تاریخی شهر است.
✍🏻 مریم کاظمی زاده
