در سالهای اخیر، صنعت گردشگری به عنوان یکی از محورهای توسعه اقتصادی در بسیاری از کشورها شناخته شده است. اما متأسفانه در ایران، با وجود پتانسیلهای فراوان و جاذبههای گردشگری بینظیر، هنوز هم با چالشهای جدی در این حوزه مواجه هستیم. یکی از این چالشها، فقدان آمار و اطلاعات دقیق و قابل اعتماد در زمینه گردشگری، مؤسسات آموزشی مرتبط و تعداد هتلها و مراکز اقامتی است.
تا به امروز، هیچ نهاد و مرجع مشخصی در کشور وجود نداشته که به صورت جامع و سیستماتیک به جمعآوری، تحلیل و انتشار دادههای مربوط به گردشگری و هتلداری بپردازد. این امر نه تنها بر تصمیمگیریهای کلان اقتصادی تأثیر منفی گذاشته، بلکه سرمایهگذاران و کارآفرینان فعال در این حوزه را نیز با سردرگمی و عدم اطمینان مواجه کرده است.
به عنوان یک فعال در حوزه گردشگری و هتلداری، بر این باورم که ایجاد یک نهاد مرجع برای گردآوری و تحلیل اطلاعات در این حوزه، امری ضروری است. این نهاد میتواند به عنوان یک پل ارتباطی میان دولت، سرمایهگذاران و دانشگاهها عمل کرده و با ارائه آمار و اطلاعات دقیق، زمینهساز تصمیمگیریهای استراتژیک و توسعه پایدار در صنعت گردشگری کشور باشد.
چالشهای موجود:
عدم وجود آمار دقیق: در حال حاضر، اطلاعات موجود درباره تعداد هتلها، ظرفیتهای اقامتی و آمار گردشگران به صورت پراکنده و غیرقابل اعتماد است. این امر موجب میشود که تصمیمگیریهای کلان در سطح دولتی و خصوصی با دشواری مواجه شود.
کمبود مؤسسات آموزشی متخصص: عدم وجود آمار و اطلاعات دقیق درباره نیاز بازار، منجر به کمبود مؤسسات آموزشی و دورههای تخصصی در زمینه گردشگری و هتلداری شده است. این موضوع باعث افت کیفیت خدمات و عدم توانایی در جذب گردشگران بیشتر میشود.
عدم شناخت از بازار: سرمایهگذاران و کارآفرینان به دلیل عدم دسترسی به اطلاعات معتبر، در انتخاب و طراحی پروژههای خود با چالشهایی روبرو هستند که میتواند به هدر رفت منابع و سرمایههای آنها منجر شود.
مزایای ایجاد نهاد مرجع:
جمعآوری و تحلیل دادهها: ایجاد یک نهاد مرجع میتواند به جمعآوری و تحلیل دادههای دقیق و معتبر در زمینه گردشگری و هتلداری بپردازد. این اطلاعات میتواند شامل آمار مربوط به تعداد هتلها، نرخ اشغال، تعداد گردشگران داخلی و خارجی، و نیازهای بازار باشد.
کمک به تصمیمگیریهای استراتژیک: با وجود دادههای دقیق و قابل اعتماد، تصمیمگیریهای کلان اقتصادی و سرمایهگذاریها به مراتب آسانتر و مؤثرتر خواهد شد. نهاد مرجع میتواند به دولت و بخش خصوصی در تدوین سیاستهای مناسب کمک کند.
توسعه مؤسسات آموزشی: با درک بهتر از نیازهای صنعت، میتوان مؤسسات آموزشی مرتبط با گردشگری و هتلداری را بهبود بخشید و دورههای آموزشی متناسب با نیاز بازار ارائه داد. این امر به بهبود کیفیت خدمات در صنعت گردشگری منجر میشود.
جذب سرمایهگذاری: با ارائه اطلاعات دقیق و معتبر، نهاد مرجع میتواند به جذب سرمایهگذاران و کارآفرینان در صنعت گردشگری کمک کند. این موضوع میتواند منجر به افزایش اشتغال و رشد اقتصادی در کشور شود.
ایجاد شبکههای همکاری: نهاد مرجع میتواند به عنوان یک پل ارتباطی میان دولت، دانشگاهها و بخش خصوصی عمل کرده و با ایجاد شبکههای همکاری، به تبادل اطلاعات و تجربیات در این حوزه کمک کند.
از این رو، پیشنهاد میکنم که با همکاری نهادهای دولتی و خصوصی، اقدام به تأسیس یک مرکز تحقیقاتی و آماری در حوزه گردشگری و هتلداری کنیم. این مرکز میتواند به جمعآوری دادههای مربوط به تعداد هتلها، مراکز آموزشی، میزان ورود گردشگران و سایر عوامل مؤثر بر صنعت گردشگری بپردازد و با تحلیلهای علمی و کاربردی، راهکارهای مناسبی برای توسعه این صنعت ارائه دهد.
بیتردید، با ایجاد چنین نهادی، میتوانیم به یکی از چالشهای بزرگ صنعت گردشگری در ایران غلبه کنیم و زمینه را برای رشد و شکوفایی این صنعت فراهم آوریم.
✍️ فاطمه دکامینی – مدرس دانشگاه، مولف و پژوهشگر
